Hoe krijg je meer Zelfkennis? Zinvol leven...

Je hebt een drukke week achter de rug. Je hebt gewerkt, afspraken nagekomen en geregeld wat er moest gebeuren. Toch kun je op vrijdagavond denken: waar heb ik deze week zelf voor gekozen?

Wat gaf me voldoening? Waar was ik met mijn aandacht? En wil ik mijn volgende week op dezelfde manier invullen?

Van succesvol naar zinvol leven: wat telt voor jou?

Neem eens een doel waar je veel tijd in steekt. Misschien wil je andere keuzes maken in je leven, doorgroeien in je werk, meer verdienen of ergens beter in worden. Vraag jezelf:

·        Wat hoop ik te ervaren als ik dit bereik?

·        Zou ik dit ook willen als niemand ervan wist?

·        Wat kost het nastreven van dit doel me, en vind ik dat de moeite waard?

·        Wanneer heb ik voor mezelf genoeg bereikt?

Je kunt ambitieus zijn en betekenis ervaren in wat je doet. Door je eigen maatstaf te onderzoeken - jezelf te leren kennen - kun je gerichter kiezen waar je je voor wilt inzetten.

Wat is zelfkennis en hoe helpt het bij zinvol leven?

Zelfkennis gaat over herkennen wat je denkt, voelt, nodig hebt en doet. Je leert bijvoorbeeld dat je graag verantwoordelijkheid neemt, maar moeite hebt om hulp te vragen. Of dat je goed kunt organiseren, terwijl je het contact met mensen het meest waardeert.

Zingeving gaat over wat jouw leven voor jou betekenis geeft. Dat kan zitten in je werk, zorgen voor iemand, iets maken, leren of samen tijd doorbrengen.

Die twee komen samen bij de vraag: past de manier waarop ik mijn tijd besteed bij wat ik belangrijk vind? Leef ik in lijn met mijn waarden?

Je hoeft dat antwoord niet alleen te bedenken. Vraag iemand die je vertrouwt wanneer die jou betrokken of enthousiast ziet. Vraag om een voorbeeld en vergelijk dat met je eigen ervaring.

Meer hierover lees je in Hoe goed ken jij jezelf eigenlijk?

Ken Jezelf: wanneer voel jij je betrokken bij je leven?

Kijk terug naar een concreet moment van de afgelopen week. Een gesprek waar je in opging. Een klus waar je tevreden op terugkijkt. Een middag waarop je de tijd vergat.

·        Wat deed ik op dat moment, en met wie?

·        Wat maakte dit voor mij de moeite waard?

·        Welke kwaliteit van mezelf gebruikte ik?

·        Waar zou ik graag meer tijd voor maken?

Kijk ook naar momenten waarop je afhaakte. Lag dat aan de activiteit, de drukte, onduidelijke verwachtingen of een gebrek aan rust? Eén vermoeiende dag vertelt nog niet of iets bij je past.

En iets zinvols kan energie kosten. Denk aan een moeilijk gesprek voeren of een naaste helpen. Vraag daarom ook: ben ik achteraf blij dat ik hier tijd en aandacht aan heb gegeven?

Schrijf twee situaties op. Noteer wat je deed, hoe je je voelde en wat je ervan wilt onthouden.

Begrijp Jezelf: welke waarden wil jij terugzien in je week?

Vrijheid, aandacht, plezier, betrouwbaarheid. Je kunt veel woorden belangrijk vinden. Maak concreet wat je ermee bedoelt.

Als aandacht voor jou betekent dat je naar je partner luistert, hoe ziet dat er dan uit op een doordeweekse avond? Als je vrijheid belangrijk vindt, hoeveel ruimte wil je dan zelf kunnen indelen?

·        Welke twee of drie waarden wil ik op dit moment meer aandacht geven?

·        Aan welk gedrag zou iemand kunnen merken dat ik die waarden belangrijk vind?

·        Waar en wanneer leef ik daar al naar?

·        Welke afspraak in mijn agenda wil ik aanpassen om er ruimte voor te maken?

Soms botsen waarden. Je wilt beschikbaar zijn voor anderen en hebt behoefte aan rust. Onderzoek dan welke afspraak beide belangen helpt: een uur op bezoek gaan, bijvoorbeeld, en vooraf zeggen hoe laat je vertrekt.

Met de vragen uit Kernwaarden ontdekken kun je dit verder onderzoeken.

Wat houdt je tegen om écht te kiezen voor wat bij je past?

Stel dat je weet dat je een vrije avond nodig hebt. Toch bied je aan om nog iets over te nemen. Onderzoek zo'n moment zonder jezelf af te schrijven als iemand die geen grenzen kan aangeven.

·        Wat gebeurde er vlak voordat ik ja zei?

·        Wat hoopte ik daarmee te bereiken of te voorkomen?

·        Wat verwachtte de ander, en wat vulde ik zelf in?

·        Wat zou ik een volgende keer willen zeggen?

Misschien wilde je helpen. Misschien vond je het lastig om iemand teleur te stellen. Met een concreet voorbeeld kun je oefenen. Bijvoorbeeld: “Ik kijk eerst wat haalbaar is en kom er morgen op terug.”

Je geeft jezelf daarmee tijd om te kiezen. In Waarom doe je wat je doet? gaan we verder in op de behoeften en overtuigingen achter je gedrag.

Wat wil je waarderen, accepteren en uitproberen?

Vaak worden dankbaarheid, acceptatie en vertrouwen als drie pijlers voor geluk omschreven. Je kunt ze als invalshoeken gebruiken om naar je eigen leven te kijken.

·        Dankbaarheid: welke persoon of welk moment waardeerde ik deze week, en wat maakte dat waardevol?

·        Acceptatie: welke omstandigheid kan ik nu niet veranderen, en welke keuze kan ik daarbinnen maken?

·        Vertrouwen: welke kleine stap durf ik te proberen terwijl ik de uitkomst nog niet weet?

Je mag waarderen wat je hebt en tegelijk iets willen veranderen. Benoem daarom zowel wat je wilt behouden als dat wat je aandacht nodig heeft.

Ben Jezelf: hoe maak je je leven zinvol in het dagelijks doen?

Kies één inzicht waar je deze week iets mee wilt doen. Maak de stap klein genoeg om in je bestaande leven uit te proberen.

Je mist bijvoorbeeld contact met een vriend. Spreek een wandeling af en leg je telefoon weg. Of je merkt dat je graag iets maakt. Reserveer een halfuur om te tekenen, koken of aan een eigen project te werken.

·        Wat ga ik doen, wanneer en met wie?

·        Wat heb ik nodig om die afspraak met mezelf na te komen?

·        Wat kan ertussen komen, en wat doe ik dan?

·        Waaraan merk ik achteraf of dit bij me past?

Houd rekening met je beschikbare tijd, geld en verantwoordelijkheden. Zoek een verandering die binnen jouw mogelijkheden past. Daarna kun je beoordelen wat je wilt herhalen of bijstellen.

Oefening: zeven dagen aandacht voor wat betekenis geeft

Neem een week lang aan het einde van de dag vijf minuten. Schrijf kort antwoord op deze vragen:

1.      Welk moment vond ik vandaag de moeite waard?

2.      Wat deed ik toen zelf?

3.      Wat zegt dat over wat ik belangrijk vind?

4.      Waar handelde ik vandaag uit gewoonte of verwachting?

5.      Wat wil ik morgen behouden of anders proberen?

Lees na zeven dagen je antwoorden terug. Welke mensen en activiteiten noem je vaker? Welke waarde herken je daarin? Kies vervolgens één concrete afspraak voor de komende week.

Bijvoorbeeld: “Ik merk dat ik voldoening haal uit iets uitleggen. Donderdag maak ik een halfuur vrij om mijn collega te helpen met die taak.”

Zo onderzoek je in je dagelijks leven wat bij je past. Onze blog over zelfreflectie helpt je om ervaringen verder te onderzoeken.

Veelgestelde vragen over zelfkennis en een zinvol leven

Hoe begin ik als ik niet weet wat ik wil? Begin met ervaringen uit de afgelopen week. Noteer een moment dat je waardeerde en een moment waarop je iets miste. Onderzoek wat er gebeurde en wat je nodig had. Kies daarna iets kleins om uit te proberen. Je hoeft vooraf geen compleet toekomstplan te hebben.

Moet ik mijn werk/ situatie drastisch veranderen om meer zin te ervaren? Onderzoek eerst wat je mist. Gaat het om het werk zelf, de manier van samenwerken, weinig zeggenschap of te weinig ruimte buiten je werk? Bespreek een haalbare aanpassing en kijk wat die oplevert. Een andere baan is één mogelijke uitkomst van dat onderzoek.

Is een zinvol leven hetzelfde als een gelukkig leven? Geluk en betekenis kunnen samengaan. Bij zingeving onderzoek je wat je de moeite waard vindt, ook wanneer het inspanning vraagt of verdriet met zich meebrengt. Voor iemand zorgen kan bijvoorbeeld betekenisvol zijn en tegelijk zwaar voelen.

Wil je onderzoeken waar jij nu staat?

Je hoeft niet alle vragen uit dit artikel te beantwoorden. Kies er één waar je bij bleef hangen en schrijf op wat je ermee wilt doen.

Wil je daar meer structuur bij? Met de gratis Zelf Scan maak je in ongeveer 14 minuten kennis met Ontwikkel Zelfinzicht. Je beantwoordt vragen over één van de vier domeinen en ontvangt een persoonlijk overzicht met scores, inzichten en adviezen. Gebruik dat als vertrekpunt voor verdere reflectie.

Doe de gratis Zelf Scan

Benieuwd hoe goed jij jezelf kent?

Binnen Ontwikkel Zelfinzicht kijken we verder dan losse eigenschappen. Je onderzoekt verschillende kanten van jezelf en ontdekt waar jouw kwaliteiten liggen, welke patronen zichtbaar worden en waar voor jou ruimte zit om verder te ontwikkelen. Het persoonlijke Kompas brengt deze thema's vervolgens samen in één overzicht.

Ontdek waar jij nu staat

[ Start de gratis Zelfscan - Ontdek Jezelf ]

Denk & Beweeg vooruit.

Je ontvangt direct jouw eerste deel van jouw Fundament - persoonlijke scores, inzichten en praktische adviezen.